Κοιλιοκάκη

Η Κοιλιοκάκη (Coeliac ή Celiac Disease) είναι μία από τις συνηθέστερες, συνδεδεμένες γενετικά, ασθένειες στην Ευρώπη η  οποία προκαλείται από δυσανεξία στη γλουτένη, μία πρωτεΐνη που περιέχεται στο σιτάρι, το κριθάρι, τη σίκαλη και τη βρώμη. Πρόκειται για κληρονομική πάθηση και επειδή η βλάβη προκαλείται από το ίδιο το ανοσοποιητικό σύστημα του οργανισμού, θεωρείται αυτοάνοσο νόσημα.

Η αντίδραση του οργανισμού στην κατανάλωση γλουτένης είναι η παραγωγή αντιγλιαδινικών αντισωμάτων κάτι που έχει ως αποτέλεσμα την αλλοίωση του βλεννογόνου του λεπτού εντέρου, προκαλώντας μεταξύ άλλων και μερική ή ολική ατροφία των λαχνών, εμποδίζοντας τη φυσιολογική πέψη και απορρόφηση των τροφίμων.

Η εκδήλωση της κοιλιοκάκης προϋποθέτει πέρα από την γενετική προδιάθεση του ατόμου και την κατανάλωση τροφών με γλουτένη. Ακόμη και όταν αυτοί οι δύο παράγοντες συνυπάρχουν, είναι πιθανό η κοιλιοκάκη να μην εκδηλωθεί παρά μόνο όταν «πυροδοτηθεί» σε ορισμένες περιπτώσεις από κάποιες ιογενείς ασθένειες ή άλλες αιτίες. Συνήθως η κοιλιοκάκη εκδηλώνεται στα βρέφη μόλις εισαχθούν δημητριακά στη διατροφή τους, σε ηλικία 6 μηνών περίπου, αλλά και σε ενήλικες που μπορεί να ζουν χωρίς συμπτώματα για πολλά χρόνια και να νοσήσουν πολύ αργότερα.

Η νόσος εκδηλώνεται διαφορετικά σε κάθε άτομο. Διάρροια, μετεωρισμός-φούσκωμα, απώλεια βάρους ή αδυναμία απόκτησής του, αδυναμία- καταβολή, έντονο κοιλιακό άλγος, εμετοί, χρόνια δυσκοιλιότητα/διάρροια είναι μερικά από τα συμπτώματα με τα οποία μπορεί να εμφανιστεί η κοιλιοκάκη. Πολλές φορές συναντάται ο/η ασθενής να είναι και πλήρως ασυμπτωμακτικός. Σε περίπτωση που καθυστερήσει η διάγνωσή της, επειδή το σώμα δεν απορροφά σωστά τα θρεπτικά στοιχεία των τροφών η νόσος μπορεί να οδηγήσει, μεταξύ άλλων σε αναιμία, οστικά προβλήματα και απώλεια βάρους.

Στην Ελλάδα δεν υπάρχουν ακριβή στοιχεία για τη συχνότητα εμφάνισης της κοιλιοκάκης αν και εκτιμάται ότι υπάρχουν τουλάχιστον 1500 άτομα όλων των ηλικιών που έχουν διαγνωσθεί με κοιλιοκάκη. Αν λάβουμε υπόψη την παθολογία της ασθένειας στην Ευρώπη, περίπου 1 στα 100 άτομα είναι πιθανό να νοσούν από κοιλιοκάκη.

Η θεραπεία της νόσου είναι η υιοθέτηση της δίαιτας χωρίς γλουτένη εφ’ όρου ζωής (gluten free) που έχει ως αποτέλεσμα την επαναφορά του τοιχώματος του λεπτού εντέρου σε κανονική κατάσταση και τον έλεγχο της πάθησης. Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί και σε ελάχιστες ποσότητες γλουτένης γιατί το μέγεθος της βλάβης του λεπτού εντέρου και ο χρόνος αποκατάστασης είναι δυσανάλογα μεγαλύτερα. Η δίαιτα περιλαμβάνει αποχή από τροφές που προέρχονται από σιτηρά, σίκαλη, κριθάρι και βρώμη. Ενδεικτικά απαγορεύονται προϊόντα όπως αλεύρι (ψωμί, φρυγανιές, μπισκότα, πίτες, πίτσες, γλυκά, έτοιμες σούπες), ζυμαρικά, κάποια αλλαντικά, κονσερβοποιημένα προϊόντα, μαγιονέζα, μουστάρδα, κρεμώδη τυριά, κατεργασμένα καρυκεύματα, μερικά έτοιμα ροφήματα κλπ. Συστήνεται οι ασθενείς να διαβάζουν τις διατροφικές ετικέτες των τροφίμων προτού τα καταναλώσουν.

Εκτός από τα φυσικά τρόφιμα υπάρχουν και έτοιμα προϊόντα βιομηχανικά παρασκευασμένα από τα οποία με ειδική διαδικασία έχει αφαιρεθεί η γλουτένη.  Έτσι ασθενείς με κοιλιοκάκη μπορούν να καταναλώνουν και παράγωγα του αλευριού (ψωμί, ζυμαρικά, κέικ κα) τα οποία φέρουν την ένδειξη «χωρίς γλουτένη».

 

 

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

 -     Husby, S., Koletzko, S., Korponay-Szabo, I. R., Mearin, M. L., Phillips, A., Shamir, R., ... & Lelgeman, M. (2012). European Society for Pediatric Gastroenterology, Hepatology, and Nutrition guidelines for the diagnosis of coeliac disease. Journal of pediatric gastroenterology and nutrition, 54(1), 136-160.

-      Bai, J. C., Fried, M., Corazza, G. R., Schuppan, D., Farthing, M., Catassi, C., ... & Fasano, A. (2013). World Gastroenterology Organisation global guidelines on celiac disease. Journal of clinical gastroenterology, 47(2), 121-126.

-      Rubio-Tapia, A., Hill, I. D., Kelly, C. P., Calderwood, A. H., & Murray, J. A. (2013). ACG clinical guidelines: diagnosis and management of celiac disease. The American journal of gastroenterology, 108(5), 656.

Επιλέξτε προϊόντα χωρίς τα παρακάτω αλλεργιογόνα